Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?


05 Apr 2017

De Europese Advocaat-Generaal adviseert het Hof van Justitie over de gevolgen van het gebrek aan de vereiste voorafgaandelijke milieueffectbeoordeling voor projecten die al gebouwd zijn.

De uiteindelijke beoordeling ligt nu bij het Hof, dat in het merendeel van de gevallen de Advocaat-Generaal volgt.



Een nationale lidstaat die er ten onrechte niet in slaagt om voor de aanvang van een project de milieueffecten ervan te beoordelen, moet die milieueffectbeoordeling alsnog verrichten. Dat geldt ook als het project al gebouwd is. Afhankelijk van het resultaat van de ex post milieueffectbeoordeling is een aanpassing of zelfs beëindiging van het project niet uit te sluiten, aldus de Advocaat-Generaal in een conclusie van 30 maart 2017.

Relevante feiten

In de Italiaanse provincie Macerata werden in 2012 twee biogasinstallaties met een vermogen van 999 kilowatt  vergund. Vervolgens werden beide installaties gebouwd en in gebruik genomen, zonder een voorafgaande milieueffectbeoordeling.

Regelgeving voorzag dat de installaties onder de minimumdrempel voor milieueffectbeoordeling vielen. Ze werden daarom niet vooraf aan een milieubeoordeling onderworpen.

Het Italiaanse Grondwettelijk Hof vernietigde de vergunningen voor beide installaties op grond van het gebrek aan milieueffectbeoordeling. De bevoegde instanties stelden nadien in 2014 en 2015 vast dat de beide projecten - intussen gebouwd en in exploitatie - in overeenstemming waren met de Italiaanse milieuvoorschriften.

De Italiaanse verwijzende rechter wenst nu van het Hof van Justitie te vernemen of een ten onrechte achterwege gebleven milieueffectbeoordeling alsnog kan worden verricht wanneer de betrokken installaties op grond van een later met succes aangevochten vergunning eenmaal zijn gebouwd.

Conclusie Advocaat-Generaal

De Advocaat-Generaal acht pragmatische maatregelen noodzakelijk, die echter geen omzeiling van de project-MER-richtlijn in de hand werken. 

Zij herinnert er aan dat een milieueffectbeoordeling volgens de project-MER-richtlijn en het Verdrag van Aarhus zo vroeg mogelijk moet plaatsvinden, als alle opties nog open zijn en nog een doeltreffende inspraak kan plaatsvinden. Eenmaal een installatie daarentegen al is gebouwd, zijn in de regel niet alle opties nog open. Een milieueffectbeoordeling achteraf kan dus niet alles nog goedmaken.

Als er niettemin geen voorafgaandelijke beoordeling plaatsvond, moet dit gebrek volgens de Advocaat-Generaal alsnog worden rechtgezet, los van de vraag of het project al werd gebouwd.

De milieueffectbeoordeling kan met name nog steeds een groot aantal milieueffecten – afhankelijk van de situatie misschien zelfs alle milieueffecten – van het project in kaart brengen. Wanneer zou blijken dat het project in strijd is met dwingende wettelijke vereisten, moet het overeenkomstig die vereisten worden aangepast of mogelijkerwijs zelfs worden beëindigd.

Volgende stap: arrest van Hof

Het Hof van Justitie dient zich nu over de vraag te buigen. De kans is groot dat het Hof de visie van de Advocaat-Generaal nog dit jaar bijtreedt. Het Hof hecht belang aan het doel van de milieueffectbeoordeling, namelijk het ontstaan van vervuiling of hinder van meet af aan te vermijden.

Ongetwijfeld brengt het arrest ook voor andere nationale lidstaten helderheid over de rechtsvraag omtrent ex post milieueffectbeoordelingen.

Wordt vervolgd dus.

 

___ 

 

Update juli 2017: intussen heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 26 juli 2017 het standpunt van de Advocaat Generaal bevestigd.

 

 

Alle rechten voorbehouden. De inhoud van deze publicatie werd zo nauwkeurig mogelijk samengesteld. Wij kunnen echter geen enkele garantie bieden over de nauwkeurigheid en volledigheid van de informatie die deze publicatie bevat. De in deze publicatie behandelde onderwerpen werden enkel en alleen voor informatieve doeleinden voorbereid en ter beschikking gesteld door Stibbe. Ze bevat geen juridisch of andersoortig professioneel advies en lezers mogen geen actie ondernemen op basis van de informatie in deze publicatie zonder voorafgaandelijk een raadsman te hebben geconsulteerd. Stibbe is niet aansprakelijk voor eventuele acties of beslissingen die door de lezer zijn genomen na lezen van de publicatie. Het raadplegen van deze publicatie doet geenszins een advocaat-cliënt-relatie tussen Stibbe en de lezer ontstaan. Deze publicatie dient enkel voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik is verboden.


Team
Jan Bouckaert
Partner Brussels Brussels
+32 2 5335222
jan.bouckaert@stibbe.com
Pieter Vandenheede
Counsel Brussels Brussels
+32 2 5335729
pieter.vandenheede@stibbe.com