Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2017

Inleiding

Op deze pagina brengt het Stibbe team informatie en documenten bijeen over de rechtspositie en (arbeidsrechtelijke) bescherming van zzp'ers. Dit betreft onder meer nieuwsberichten, literatuur, parlementaire documentatie, rapporten en presentaties. Wij besteden hier aandacht aan de zzp'er omdat een deel van de arbeidsrechtelijke issues rondom platformen gaat over de vraag of de platformwerker als werknemer of zelfstandige kan worden gekwalificeerd (of iets er tussenin). De documentatie op deze pagina is dan ook beperkt tot informatie die ook relevant is voor platformarbeid-kwesties.

Nieuwsberichten

  • 09.10.2017 Kritiek op minimum-uurtarief zzp'er: 'Gaat in tegen vrije markt' (RTL nieuws)
    In dit artikel worden enkele kanttekeningen geplaatst bij het plan van het nieuwe kabinet om een minimumuurtarief in te stellen voor zzp’ers.
  • 09.10.2017 Nieuw kabinet: minimum-uurtarief voor maaltijdbezorgers en andere zzp'ers (RTL nieuws)
    Dit nieuwsbericht gaat over de plannen van het nieuwe kabinet om een minimumuurtarief in te stellen voor zzp’ers. Wie minder verdient, is geen zelfstandige. Dit minimumuurtarief zal tussen de 15 en 18 euro liggen.
  • 07.10.2017 Iedereen parttime ondernemer (C. Eveleens, FD) [zichtbaar na inlog / registratie]
    Dit artikel gaat over parttime ondernemerschap en internetplatforms die parttime ondernemerschap laagdrempelig maken.
  • 05.10.2017 ACM-baas bezorgd over ‘nieuwe kartels’ (R. de Lange, FD) [zichtbaar na inlog / registratie]
    Chris Fonteijn, de bestuursvoorzitter van de ACM, meent dat de ACM zich sneller moet aanpassen aan veranderingen in de markt. Het tempo waarin nieuwe diensten, zoals Uber en Airbnb, en technische innovaties zoals fintech zich aandienen, ligt zo hoog, dat de kartelwaakhond die moet bijbenen.
  • 04.10.2017 Nieuwe economie wordt mogelijk een platform voor armoede (D.W. Swierstra, FD) [zichtbaar na inlog / registratie]
    In dit artikel wordt kort ingegaan op de aspecten van de complexiteit en de hiermee gepaard gaande problemen van de platformeconomie.
  • 02.10.2017 ‘Ik snap wel dat veel kluswerkers denken: ik mis een toekomstperspectief’ (J. Leupen en I. Zeemeijer, FD) [zichtbaar na inlog / registratie]
    In dit artikel komen vier kluswerkers aan het woord over hun (toekomst)perspectief.
  • 25.09.2017 Over Deliveroo, zzp’ers en de toekomst van de vakbeweging. Afscheidscolumn Josien van Breda (J. van Breda-Hoekstra, Zipeconomy.nl)
    In deze column gaat Van Breda onder meer in op het plan van Deliveroo om bezorgers alleen als zzp’ers te laten werken, hun lidmaatschap van een vakbond en de wijze waarop in Zweden wordt ingegaan met platformbedrijven.
  • 24.09.2017 Europese Commissie wil flexwerkers meer zekerheid bieden (FD) [zichtbaar na inlog / registratie]
    “De Europese Commissie wil de sociale zekerheid en de arbeidsrechten versterken van werkenden zonder standaard arbeidsovereenkomst, onder wie medewerkers van bedrijven als Uber en Deliveroo. Dit meldt persbureau Reuter, dat inzage heeft gehad in een van de consultatiedocumenten van de Commissie over een betere rechtsbescherming voor flexibele arbeidskrachten.”

→ Klik hier voor alle nieuwsberichten.

Rechtspraak

Nederlandse rechtspraak

  • 14.04.2017 Hoge Raad 14 april 2017, ECLI:NL:HR:2017:689, JAR 2017/136, m.nt. F.G. Laagland, RAR 2017/97
    De Hoge Raad past het Ruhrlandklinik-arrest in Nederland toe door te oordelen dat het belemmeringsverbod in de zin van artikel 9a Waadi ook van toepassing is wanneer een werknemer na einde van de terbeschikkingstelling als zzp-er gaat werken voor de (voormalige) inlener. Dit is bijvoorbeeld direct relevant voor bedrijven die zzp-ers via een broker inhuren.

Europese rechtspraak

  • 17.11.2016 Hof van Justitie EU, ECLI:EU:C:2016:883 (C-216/15)
    In dit arrest (Ruhrlandklinik-arrest) oordeelt het Hof van Justitie EU dat het werknemersbegrip in het kader van Europese richtlijnen soms breder is dan dat van de nationale wetgeving. In dat geval moet de nationale rechter het bredere Europese werknemersbegrip toepassen.

Literatuur

Tijdschriften

  • A.R. Houweling, ‘De onbelemmerde richtlijnconforme uitleg van artikel 9a Waadi’, ArA 2017/2, p. 66-79
    “De auteur staat in dit commentaar stil bij twee vragen: Beschermt artikel 9a Waadi ook een ex-werknemer die bij de inlener op basis van een overeenkomst van opdracht (geen arbeidsovereenkomst) werkzaamheden gaat verrichten? En zo ja, bieden de tekst en toelichting van artikel 9a Waadi de nationale rechter voldoende ruimte richtlijnconform te interpreteren? Beschermt artikel 9a Waadi ook de werknemer die reeds een vast contract heeft bij de uitlener?”
  • A.R. Houweling, ‘Richtlijnconforme interpretatie van het belemmeringsverbod van artikel 9a Waadi: alle vragen beantwoord?’, AR 2017-0466
    In deze annotatie wordt het arrest van de Hoge Raad van 14 april 2017 inzake het belemmeringsverbod van artikel 9a Waadi behandeld.
  • F.M. Dekker, ‘Het belemmeringsverbod van art. 9a Waadi’, TRA 2017/74
    In dit artikel wordt het arrest van de Hoge Raad van 14 april 2017 inzake het belemmeringsverbod van artikel 9a Waadi behandeld.
  • J.J.M. de Laat, ‘De overeenkomst van opdracht, algemene voorwaarden en de zelfstandige zonder personeel’, TRA 2017/69
    Dit artikel gaat over de oplossingen voor schijnzelfstandigheid door middel van het aanhaken aan de arbeidsovereenkomst, de wettelijke regels van de overeenkomst van opdracht, welke bescherming de zzp'er in beroep of bedrijf geniet als hij consument is, de wettelijke regeling van de algemene voorwaarden die een zzp'er tegemoet kan komen in zijn verhouding tot de opdrachtgever en of een standaardregeling op grond van artikel 6:214 BW een oplossing kan bieden voor een tekort aan bescherming van de zzp'er zonder dat de overheid ingrijpt.
  • A. Stege, ‘De cao en bepalingen die betrekking hebben op zzp'ers’, ArbeidsRecht 2016/44
    In dit artikel worden de mogelijkheden besproken die werknemers, gelet op mededingingsregels, hebben om zich door cao's te beschermen. Tevens komt aan de orde of zelfstandigen ten behoeve van zichzelf collectieve overeenkomsten mogen sluiten.

Boeken

  • D.J.B. de Wolff en F.J.L. Pennings, Exit onderneming werknemer en het einde van de dienstbetrekking, Deventer: Kluwer 2009, Hoofdstuk 20: Dienstbetrekking of zelfstandig ondernemerschap, de reikwijdte van de sociaalrechtelijke bescherming van de zelfstandige zonder personeel
    In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de situatie waarin een dienstbetrekking teneinde komt en de voormalige werknemer als zzp'er aan de slag gaat.

Parlementaire documentatie

  • 02.10.2017 Kamervragen zonder antwoorden over het bericht dat maaltijdbezorger Deliveroo alle koeriers in loondienst gaat vervangen door (schijn)zelfstandigen
    Tweede Kamerlid Van Kent stelt stelt enkele (vervolg)vragen aan de minister van SZW over het plan van Deliveroo om alle koeriers in loondienst te vervangen door (schijn)zelfstandigen. Deze vragen betreffen: (1) de onderhandelingspositie van (schijn)zelfstandigen ten opzichte van multinational Deliveroo, (2) hoe reëel de minister de kans acht dat het kostenvoordeel van het vervangen van koeriers in loondienst door (schijn)zelfstandigen ten goede komt van de koeriers, (3) of de minister in de veronderstelling verkeert dat dergelijke (schijn)constructies alleen bij Deliveroo plaatsvinden, (4) of de minister bereid is om in het algemeen een uitspraak te doen over bedrijven die werknemers dwingen (schijn)zelfstandige te worden en daarmee premies voor werknemersverzekeringen en pensioen te ontduiken, (5) of de Inspectie SZW actief gaat controleren of sprake is van (schijn)zelfstandigheid (en wat hierbij de rolverdeling is tussen de Inspectie SZW en de vakbonden) en (6) hoe de minister staat tegenover de eigen van de koeriers van Deliveroo die zich hebben verenigd in de Riders Union, te weten dat gestopt wordt met het vervangen van koeriers in loondienst door (schijn)zelfstandigen, dat er een cao wordt afgesloten, dat er een ondernemingsraad komt en dat tijdelijke contracten worden omgezet in vaste aanstellingen.
  • 25.09.2017 Kamervragen met antwoorden over maaltijdbezorger Deliveroo die alle koeriers in loondienst gaat vervangen door (schijn)zelfstandigen
    De minister laat een onafhankelijk onderzoek uitvoeren om een beter beeld te krijgen van de bedrijven en platforms die zich manifesteren in de kluseconomie (gig economy) en om een inschatting te kunnen maken van het aantal mensen dat hierin werkt en onder welke omstandigheden zij dat doen. Dit onderzoek heeft al doel om meer inzicht in de omvang van en de manier van werken in de kluseconomie te krijgen. Naast een beschrijving van de feitelijke stand van zaken zal het onderzoek ook inzicht bieden in de arbeidsrechtelijke, fiscaalrechtelijke en sociaalrechtelijke aspecten die het werken in de kluseconomie met zich meebrengt. Oplevering van het onderzoek is voorzien in het voorjaar van 2018. Op dat moment bestaat een duidelijker beeld of maatregelen nodig zijn.
  • 22.05.2017 Aanbiedingsbrief rapport varianten kwalificatie arbeidsrelatie (Kamerstuk 34036, 64)
    In deze brief biedt de minister van SZW het ambtelijk rapport aan met een aantal varianten voor de kwalificatie van de arbeidsrelatie aan de Tweede Kamer.
  • 20.04.2017 Brief regering inzake Derde Voortgangsrapportage van de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties Wet DBA) (Kamerstuk 34036, 63)
    In deze brief informeert de staatssecretaris van het ministerie van Financiën de Tweede Kamer over de ontwikkelingen omtrent de Wet DBA aan de hand van een analyse van de Belastingdienst inzake een beeld van de omzetontwikkeling van zzp'ers.   
  • 21.02.2017 Brief regering met reactie op het verzoek van het lid Omtzigt, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 14 februari 2017, over het artikel ‘Nieuwe wet kost 122.000 zzp'ers omzet’ uit Trouw van maandag 13 februari 2017 (Kamerstuk 31311, 180)
    In deze brief reageert de staatssecretaris van het ministerie van Financiën op het artikel ‘Nieuwe wet kost 122.000 zzp'ers omzet’ uit de Trouw van maandag 13 februari 2017. Hij gaat onder meer in op de uitkomsten van het onderzoek van de KvK onder 580 zzp'ers in relatie tot bovengenoemd artikel.
  • 22.12.2016 Beantwoording Kamervragen over de Wet DBA en de positie van zzp'ers (Aanhangsel Handelingen II 2016/17, 844)
    De staatssecretaris van het ministerie van Financiën beantwoordt de Kamervragen over de Wet DBA en de positie van zzp'ers naar aanleiding van de artikelen ‘Tienduizenden zzp’ers lopen opdrachten mis door nieuwe wet’, ‘Zzp'ers in de problemen door wet DBA’ en ‘Ondernemers in zwaar weer, wat maakt het zo spannend?’.
  • 21.11.2016 Brief inzake aanbieding tweede voortgangsrapportage DBA (Kamerstuk 34036, M)
    Met deze brief wordt de Tweede Voortgangsrapportage DBA met bijlagen door de staatssecretaris van het ministerie van Financiën aangeboden aan de Eerste Kamer.    
    • met bijlage: Brief aan de Tweede Kamer van 18 november 2016 inzake Tweede Voortgangsrapportage DBA
    • met bijlage: Rapport Boot
      De Commissie (Model)overeenkomsten in het kader van de Wet DBA (= Commissie Boot) heeft de opdracht gekregen te onderzoeken of de Belastingdienst de Wet DBA op juiste wijze heeft toegepast bij de beoordeling van (model)overeenkomsten. De Commissie concludeert dat deze wijze van toetsing moeilijk te verenigen is met het door de Hoge Raad geformuleerde uitgangspunt, dat alle omstandigheden van het geval moeten worden beoordeeld. De Commissie vindt het niet nodig om het systeem van de modelovereenkomsten los te laten. Wel dient een nadere invulling van dat systeem te komen: het moet helderder worden wanneer en op basis van welke criteria overeenkomsten vooraf zullen worden goedgekeurd en achteraf zullen worden getoetst.
    • met bijlage: Bijlage 2 tot en met 4 Tweede Voortgangsrapportage DBA
      Bijlage 2 gaat over het meldpunt DBA: ingegaan wordt op de bevindingen van dit meldpunt.
      Bijlage 3 gaat over de voortgang van de beoordeling van de modelovereenkomsten. Er wordt een overzicht gegeven van de stand van zaken per soort overeenkomst per 14 november 2016.
      Bijlage 4 gaat over de invulling van het begrip kwaadwillenden.
  • 18.11.2016 Brief regering inzake Tweede Voortgangsrapportage van de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Kamerstuk 34036, 40)
    Met deze brief wordt de Tweede Voortgangsrapportage DBA met bijlagen door de staatssecretaris van het ministerie van Financiën aangeboden aan de Tweede Kamer.     
    • met bijlage: Bijlagen bij Tweede Voortgangsrapportage Wet DBA
      Bijlage 2 gaat over het meldpunt DBA: ingegaan wordt op de bevindingen van dit meldpunt.
      Bijlage 3 gaat over de voortgang van de beoordeling van de modelovereenkomsten. Er wordt een overzicht gegeven van de stand van zaken per soort overeenkomst per 14 november 2016.
      Bijlage 4 gaat over de invulling van het begrip kwaadwillenden.
    • met bijlage: Commissie (Model)overeenkomsten eindrapport
      De Commissie (Model)overeenkomsten in het kader van de Wet DBA (= Commissie Boot) heeft de opdracht gekregen te onderzoeken of  de Belastingdienst de Wet DBA op juiste wijze heeft toegepast bij de beoordeling van (model)overeenkomsten. De Commissie concludeert dat deze wijze van toetsing moeilijk te verenigen is met het door de Hoge Raad geformuleerde uitgangspunt, dat alle omstandigheden van het geval moeten worden beoordeeld. De Commissie vindt het niet nodig om het systeem van de modelovereenkomsten los te laten. Wel dient een nadere invulling van dat systeem te komen: het moet helderder worden wanneer en op basis van welke criteria overeenkomsten vooraf zullen worden goedgekeurd en achteraf zullen worden getoetst.

Rapporten

Presentaties

Stibbe

  • 09.06.2017 J.M. van Slooten, Welke bescherming heeft een ZZP'er eigenlijk wèl?, (Stibbe)
    Deze presentatie gaat over drie juridische bronnen van bescherming: arbeidsrechtelijke bescherming, vermogensrechtelijke bescherming en Europeesrechtelijke bescherming.